قیر اکسیده یکی از محصولات مهم در صنایع ساختمانی و عایقکاری است که به دلیل رفتار پایدار و ویژگیهای فنی قابل اعتماد، جایگاه ویژهای در پروژههای حرفهای پیدا کرده است. این نوع قیر برخلاف قیرهای معمولی، تحت یک فرآیند کنترلشده دچار تغییر ساختاری میشود و همین تغییر، عملکرد آن را بهطور محسوسی تقویت میکند.
از آنجایی که انتخاب نوع قیر در کیفیت نهایی پروژه نقش تعیینکننده دارد، آشنایی با نحوه تولید، کاربردها و مزایای قیر دمیده میتواند به تصمیمگیری دقیقتر و انتخاب محصول مناسب کمک کند. در این مقاله به شکلی علمی و مرحله به مرحله بررسی میکنیم که قیر اکسید چیست، چگونه تولید میشود و چرا در بسیاری از صنایع بهعنوان گزینهای قابل اعتماد شناخته میشود.
معرفی قیر اکسیده یا دمیده
قیر اکسید (که در برخی منابع با عنوان قیر دمیده نیز شناخته میشود) محصولی است که از اعمال فرآیند اکسیداسیون بر قیر پایه تولید میشود. در این فرآیند هوای داغ با دمای کنترلشده به درون قیر نفوذ میکند و ساختار مولکولی آن را تغییر میدهد؛ نتیجه آن افزایش ویسکوزیته، کاهش نفوذپذیری و افزایش نقطه نرمی است. برای مثال قیر پاسارگارد یکی از نمونههای رایج در میان انواع قیر اکسیده است و معمولاً برای پروژههایی به کار میرود که نیاز به قیری با سختی بیشتر و پایداری حرارتی بالاتر دارند.
این نوع قیر در مقایسه با قیر معمولی حرارتپذیری بهتری دارد و برای استفاده در محیطهایی با نوسان دمایی شدید مناسبتر است. همچنین قیر دمیده از نظر عملکرد، پایداری طولانیتری دارد و معمولاً در مصارف صنعتی جایگزین قیرهای نفوذی میشود.
روش تولید قیر اکسید؛ از قیر پایه تا محصول نهایی
فرآیند تولید قیر اکسید در پالایشگاهها با گرم کردن قیر پایه تا دمای حدود 230 تا 280 درجه سانتیگراد آغاز میشود. پس از رسیدن به این دما، هوا یا اکسیژن از طریق لولههای مخصوصی به داخل قیر دمیده میشود. این تماس مستقیم بین قیر داغ و هوای داغ باعث آغاز واکنشهای شیمیایی و تغییر خواص قیر میشود.
در این فرایند افزایش زمان دمش و دمای فرآیند، میزان سختی و درجه نفوذ نهایی قیر را تعیین میکند. در واقع هرچه دمش طولانیتر باشد، محصول نهایی سختتر و مقاومتر خواهد بود. در واحدهای صنعتی این فرآیند در راکتورهای بسته، با مانیتورینگ لحظهای دما، ویسکوزیته و نقطه نرمی انجام میشود تا کیفیت نهایی محصول استاندارد و قابل پیشبینی باقی بماند.
پس از تکمیل واکنش، قیر دمیده وارد مرحله سردسازی میشود و سپس برای حمل و نقل در مخازن یا بشکهها بستهبندی خواهد شد. در واقع قیر بشکه معمولاً یکی از رایجترین روشهای بستهبندی و انتقال قیر اکسید پس از تولید است که شرایط انتقال آن را آسانتر میکند.
کاربردهای قیر اکسیده چیست؟
قیر دمیده بهدلیل پایداری حرارتی، سختی کنترلشده و مقاومت مناسب در برابر رطوبت، در بسیاری از صنایع بهعنوان ماده اولیه اصلی بهکار میرود. این نوع قیر پس از سرد شدن ساختاری متراکم و پایدار پیدا میکند که آن را برای تولید عایقها، پوششهای محافظ و محصولات صنعتی مناسب میسازد. البته باید بدانید که قیمت قیر اکسید به دلیل ویژگیهای خاص آن متفاوت است؛ همچنین نوع بستهبندی آن در قیمت نهایی تاثیر دارد. در ادامه مهمترین کاربردهای قیر اکسیده را بررسی میکنیم:
تولید عایقهای رطوبتی (ایزوگام و ورقهای پیشساخته)
یکی از اصلیترین کاربردهای قیر دمیده، تولید ایزوگام و عایقهای رولی است، زیرا به دلیل نقطه نرمی بالا و کاهش نفوذپذیری، این قیر در برابر رطوبت، بخار و شرایط آب و هوایی مقاومت بیشتری دارد. بنابراین ترکیب آن با الیاف و پلیمرها، ورقهای عایق بادوام و مناسب برای پشتبام، پی ساختمان و سطوح در تماس با ایجاد میکند.
استفاده در عایقکاری سازهها و سطوح ساختمانی
قیر اکسید در پروژههای ساختمانی برای آببندی سرویسهای بهداشتی، دیوارهای زیرزمین، مخازن، بامها و اتصالات ساختمانی کاربرد دارد. این قیر پس از استفاده، سطحی سخت و مقاوم تشکیل میدهد که مانع نفوذ رطوبت و فرسایش میشود.
تولید چسبها و درزگیرهای صنعتی
در صنایع شیمیایی، قیر دمیده بهعنوان پایه تولید انواع چسب قیری، مایع درزگیر، پوششهای محافظ و ترکیبات آببندی مورد استفاده قرار میگیرد. در واقع سختی مناسب و چسبندگی بالا باعث شده تا این قیر برای ساخت محصولات صنعتی حساس، انتخابی مناسب باشد.
کاربردهای مرتبط با پروژههای راهسازی و پوشش آسفالت
اگرچه در لایههای اصلی آسفالت از قیرهای نفوذی استفاده میشود، قیر اکسیده برای درزگیری آسفالت و ترمیم سطوح قیری کاربرد مهمی دارد. در واقع مقاومت حرارتی و ساختاری این قیر، آن را به گزینهای کارآمد برای افزایش دوام سطح جادهها تبدیل میکند.
ویژگیها و مشخصات فنی قیر اکسید
قیر اکسید دارای ویژگیهایی است که آن را از قیرهای دیگر متمایز میکند! اولین ویژگی قابل توجه آن، نقطه نرمی بالا است؛ این مسئله باعث میشود در دماهای بالا نیز شکل خود را حفظ کند. در نتیجه سازه یا سطحی که با این قیر پوشانده شده، کمتر دچار تغییر فرم میشود. ویژگی مهم دیگر کاهش درجه نفوذ است. در واقع نفوذ کم به معنای سختتر بودن قیر و مقاومت بیشتر آن در برابر فشار و تغییرات محیطی است. این خاصیت برای محصولاتی مانند عایقهای رولی یا ایزوگام بسیار حیاتی به نظر میرسد.
از دیگر مشخصات فنی میتوان به پایداری اکسیداتیو اشاره کرد؛ در واقع قیر دمیده نسبت به نور، هوا و زمان کندتر دچار تخریب میشود. این ویژگی به افزایش طول عمر سازههایی که در تولید آنها از قیر اکسید استفاده شده کمک میکند. رنگ این نوع قیر معمولاً سیاه براق است و پس از سرد شدن، سطحی نسبتاً سخت با بافت یکنواخت ایجاد میکند. همچنین قابلیت بستهبندی آسان در بشکه یا مخازن حرارتی را دارد.
مزایای استفاده از قیر اکسید
استفاده از قیر اکسیده در صنایع مزایای قابل توجهای دارد که برخی از آنها عبارتند از:
- پایداری حرارتی بالاتر در مقایسه با قیرهای نفوذی که این مسئله باعث میشود محصول در شرایط گرمای شدید تغییر حالت ندهد.
- چسبندگی مناسب و مقاومت شیمیایی که آن را برای تولید عایقهای ساختمانی بسیار کارآمد میکند.
- عمر بیشتر در بسیاری از پروژهها که باعث صرفهجویی در هزینه ترمیم و نگهداری میشود.
نکات پایانی
قیر اکسید یا دمیده محصولی تخصصی و مهندسیشده است که به دلیل ویژگیهای فنی خاص، جایگاه مهمی در صنایع عایقکاری، ساختمان و مواد صنعتی دارد. این قیر در فرآیندی کنترلشده و دقیق تولید میشود و نتیجه آن افزایش پایداری، مقاومت حرارتی و کیفیت نهایی محصول است.
پالایشگاه قیر پارمیس با بهرهگیری از استانداردهای صنعتی و تجهیزات پیشرفته، قیر اکسیده را در گریدهای مختلف و مناسب برای کاربردهای گوناگون تولید میکند. این نوع قیر برای پروژههایی که در آنها دوام، استحکام و مقاومت در برابر رطوبت اهمیت دارد، یکی از بهترین گزینهها به شمار میرود.
