قیر مایع همان قیر خالص است که با اضافه کردن انواع حلالها و یا با ایجاد امولسیون، ویسکوزیته (گرانروی) آن را به طور موقت کاهش میدهند. این کار باعث میشود تا قیر در دمای محیط بدون نیاز به حرارت دهی کاملا روان شده و به شکل مایع جریان پیدا کند. از همین قیر مایع برای بسیاری از پروژههای عمرانی و یا راهسازی استفاده میکنند.
فرایند عمل آوری و استفاده از قیر مایع کاملا متفاوت از قیرهای معمولی است. این قیر بدون نیاز به حرارت دهی در محل پروژه مثلاً تهیه آسفالت سرد استفاده میشود. اما پس از اجرا حلال موجود در آن به سرعت تبخیر شده و یا ترکیب امولسیون آن میشکند. به این ترتیب حالت جامد و چسبنده پیدا میکند. خرید قیر مایع برای بسیاری از پروژهها مانند آسفالت ریزی در هوای بارانی و یا مناطق روستایی مزیت بزرگی است. برای تهیه انواع این نوع قیر میتوانید از فروشگاه پارمیس استفاده کنید. اما در ادامه بیشتر با ویژگیهای فنی و کاربردی انواع قیر مایع آشنا شوید.
چرا به قیر مایع نیاز دارید؟ هدف اصلی تولید قیر مایع
فرایند عمل آوری قیر معمولی در پروژههای عمرانی و راهسازی خیلی سخت است. زیرا باید حجم قابل توجه قیر معمولی را تا دمای ۱۵۰ الی ۱۷۰ درجه سانتیگراد گرم کنید. این فرایند بسیار پرهزینه، وقتگیر و حتی خطرناک است. اما قیر مایع این مشکل را حل کرده است. هدف اصلی از تولید قیر مایع، کاهش ویسکوزیته برای سهولت در اجرای پروژههای عایق کاری و یا راهسازی است. اگرچه قیمت قیر مایع از قیر معمولی بالاتر است، اما این ماده برای عملیاتهای دشوار در مکانهای دور افتاده مانند جادههای روستایی و یا آسفالت ریزی در روزهای سرد و بارانی مزیت بزرگی محسوب میشود.
انواع قیر مایع چه هستند؟
انواع قیر مایع با اضافه شدن یک حلال و یا برقراری شرایط امولسیون تهیه میشوند. در هر دو روش قیر خالص حالتی روان پیدا کرده و مانند یک مایع سرد برای مخلوط شدن با مصالح سنگی از قبیل شن و ماسه آمادگی کامل دارد. انواع این قیرها به قرار زیر هستند.
1. قیر مایع کات بک ( اضافه شدن حلال)
در این روش از اضافه کردن یک حلال فرار برای رقیق کردن قیر خالص استفاده میکنند. حلالها نیز معمولاً از فرآوردههای نفتی سبک انتخاب میشوند تا قابلیت فرار داشته باشند. فرایند خشک شدن این نوع قیر مایع و بازگشت به حالت قیر جامد پس از اجرا، به سرعت تبخیر حلالها بستگی دارد. بر این اساس سه نوع قیر مایع کات بک داریم:
قیر مایع تندگیر
برای رقیق شدن این نوع قیرها از حلالهای بسیار سبک مانند نفتا یا بنزین استفاده میکنند. حلال این قیر پس از اجرا به سرعت تبخیر شده و عملاً در مدت زمان کوتاهی سخت و جامد میشود. برای همین است که به این نوع اصطلاحا قیر مایع تندگیر گفته میشود. از این نوع عمدتاً در پروژههای قیرپاشی و تثبیت خاک استفاده میکنند.
قیر مایع کندگیر
برای رقیق شدن این نوع قیر مایع از حلالهای نسبتاً سنگین مانند نفت گاز (نفت سفید) و یا نفت کوره استفاده میکنند. این حلالها به کندی تبخیر میشوند. بنابراین قیر مایع پس از عملیات اجرا تا مدتی همچنان حالت مایع خود را حفظ کرده و اندکی کند جامد میشود. از این نوع قیر مایع عمدتاً در مراحل آسفالت ریزی سطحی و یا تهیه بستر آسفالت اساس زیرسازی راهها استفاده میکنند.
قیر مایع میانگیر
از نام محصول قطعاً میتوانید حدس بزنید که فرایند سخت شدن این نوع قیر متوسط است. در تهیه قیر مایع میانگیر نیز از حلالهای نیمه سنگین مانند کروزین استفاده میکنند. این نوع قیر مایع کات بک برای اکثر کاربردهای عمومی مانند تهیه آسفالت سطحی و یا آسفالت مخلوط سرد به همراه تثبیت خاک کارایی دارد.
مقایسه انواع قیرهای مایع کات بک
استفاده از انواع قیر مایع بر پایه حلالها در بسیاری از پروژههای عمرانی متداول است. اما هر نوع قیر مایع کات بک کارایی ویژه و مشخصههای فنی متفاوتی دارد. تا قبل از خرید قیر مایع بهتر است که انواع آنها را با یکدیگر مقایسه کنید:
| ویژگی | قیر مایع تندگیر | قیر مایع میانگیر | قیر مایع کندگیر |
| نوع حلال | حلالهای بسیار سبک و فرار مانند نفتا یا بنزین | حلالها با فراریت متوسط مانند کروزین | حلالهای سنگین مانند نفت گاز یا نفت کوره |
| سرعت تبخیر حلال | خیلی سریع | متوسط | خیلی کند |
| ویسکوزیته | پایین | متوسط | بالا (حالت خمیری) |
| کاربرد اصلی |
|
|
|
| مزیت اصلی |
|
|
|
| معایب اصلی |
|
|
|
نکتههایی برای استفاده از قیر مایع حلالی
برای پروژههایی که نیاز به چسبندگی فوری دارند، از قیرهای تندگیر استفاده میکنند. اما برای کارهای عمومی راهسازی قیر مایع میانگیر عالی است. همچنین برای پروژههایی که به نفوذ عمق و ایجاد یک بستر یکپارچه نیاز است، کار با قیرهای کندگیر را توصیه میکنند.
2. قیر مایع امولسیون
قیرهای امولسیون تکنولوژی مدرن برای تهیه قیر مایع هستند که بدون آسیبهای زیست محیطی برای تولید آسفالت سرد کارایی دارند. قیر امولسیون مایعی سیاه تا قهوهای روشن است که از ذرات بسیار ریز قیر در آب تشکیل شده است. این ذرات کوچک قیر به وسیله یک ماده امولسیون ساز در فاز آبی معلق میمانند. همین ماده امولسیون ساز از به هم چسبیدن ذرات قیر جلوگیری میکند. برخلاف قیرهای مایع کات بک که در آنها از حلالهای آلی استفاده شده است، پایه اصلی شکلگیری قیر مایع امولسیونی آب است.
هدف اصلی از ترکیب قیر امولسیونی کاهش ویسکوزیته و تهیه قیر روان در دمای اتاق بدون نیاز به حرارت دهی با استفاده از حلالهای آتشزا و آلاینده است. به این ترتیب قیری در اختیار داریم که در دمای محیط کاملاً مایع است و هیچ خطر آتش سوزی و یا آلوده کردن محیط زیست را به دنبال ندارد.
نحوه تولید قیر امولسیونی
قیر مایع امولسیونی در فرایند همگن ساز انجام میشود. در این فرایند قیر فله خالص را تا دمای حدوداً ۱۲۰ درجه سانتیگراد گرم میکنند تا کاملاً مایع شود. سپس آب به همراه ماده امولسیون ساز در دمای ۶۰ الی ۷۰ درجه به قیر مایع داغ اضافه میشود. مقدار آب با ماده امولسیون ساز در حدود ۲ درصد وزن قیر است. اما فرایند مخلوط شدن در دستگاهی با عنوان همگن ساز انجام میشود.
در دستگاه همگن ساز، دو فاز قیر و آب را با فشار از میان شکافهای باریک روتور چرخاننده عبور میدهند. در این فرایند نیروی برش بسیار شدید، قیر را به ذرات ریزی تبدیل میکند که در آب پخش شدهاند.
مکانیزم شکست امولسیون (سخت شدن قیر مایع امولسیون)
شکست امولسیون همان مرحله سخت شدن قیر مایع پس از آسفالت ریزی است. این فرایند دقیقاً پس از پاشش قیر امولسیون بر روی سنگدانهها و یا سطح راه آغاز میشود. پس از پاشش قیر مایع امولسیون، آب موجود در آن تبخیر میشود. با تبخیر آب ذرات قیر به یکدیگر نزدیکتر شده و سرانجام کنار هم میچسبند. به این ترتیب حالت قیر خالص اولیه و کاملاً سخت را بازیابی میکنند.
انواع قیر مایع امولسیون
قیرهای امولسیونی فناوری سبز و ایمن در صنعت راهسازی هستند که با جایگزین شدن قیرهای کات بک (حلال) انقلابی در اجرای پروژههای مختلف ایجاد کردهاند. با حذف حلالهای آلی و کاهش مصرف انرژی، این محصول همزمان قابلیت صرفهجویی در هزینهها را دارد و هم به حفظ محیط زیست و سلامت کارگران کمک میکند. اما زمانی مفید است که انواع آن را شناخته و به درستی از قیر مایع امولسیون استفاده کنید. در کل دو نوع قیر مایع امولسیون تولید میشود:
قیر مایع امولوسیون کاتیونی
این نوع قیر بر پایه ایجاد یونهای مثبت شکل میگیرد. قیر کاتیونی رایجترین نوع قیر مایع در جهان است و از سازگاری عالی برای چسبیدن به مصالح سنگی برخوردار است. حتی در حضور رطوبت قدرت چسبندگی بهتری پیدا میکند. بنابراین گزینه کاملاً ایدهآل آسفالت ریزی در هوای مرطوب و بارانی است. همچنین به راحتی میتوان سرعت شکست و سخت شدن آن را کنترل کرد.
قیر مایع امولسیون آنیونی
این نوع قیر مایع بر پایه بار منفی شکل گرفته است. قیرهای آنیونی برای شکست (سخت شدن) به تبخیر کامل آب نیاز دارند. از طرفی فقط با مصالح سنگی قلیایی مانند سنگهای آهکی سازگار هستند. از این نوع قیر مایع کمتر در صنایع راهسازی استفاده میکنند.
دستهبندی سرعت شکست قیرهای امولسیونی
قیرهای مایع امولسیونی را براساس سرعت شکست نیز در گروههای مختلف تند شکن، میان شکن و یا کند شکن قرار میدهند. این دستهبندی به قرار زیر است:
| نوع قیر مایع امولسیونی | سرعت شکست | مشخصات و کاربرد |
| تند شکن (CRS) | بسیار سریع |
|
| میان شکن (CMS) | متوسط |
|
| کند شکن (CSS) | کند |
|
مقایسه قیر مایع کات بگ (حلال آلی) با امولسیونها
در بحثی کاملاً جامع انواع قیر کات بک با اضافه شدن حلالهای آلی و قیرهای مایع امولسیونی را بررسی کردیم. اما هنوز در انتخاب میان این دو نوع قیر مایع تردید داریم. شاید لازم است که انواع قیر مایع کات بک و امولسیونی را با یکدیگر مقایسه کنیم.
| ویژگی | قیر امولسیونی کاتیونی | قیر کات بک (حلال آلی) |
| پایه حامل | آب | حلالهای آلی (نفتا، بنزین و…) |
| محیط زیست | سازگار (فاقد حلالهای آلی فرار) | آلاینده (منتشر کننده VOC) |
| مصرف انرژی | کم (بدون نیاز به حرارت) | زیاد (نیاز به حرارت برای تولید) |
| سلامت کارگران | بیخطر | خطرناک (بخارات سمی در حین اجرا) |
| کاربرد در هوای مرطوب و بارانی | عالی | ضعیف |
کاربردهای قیر مایع
هدف از تولید انواع قیر مایع کات بک و یا امولسیونی یکسان است. در هر صورت علاقه داریم که از خواص چسبندگی قیر با قابلیتهای ضد آب در دمای محیط و بدون نیاز به حرارت دهی بالا استفاده کنیم. این ویژگی برای تهیه آسفالت سرد در پروژههای عمرانی و راهسازی کاملاً مفید است. زیرا سرعت اجرای پروژههای عمرانی را افزایش داده و در عین حال ایمنی کار را بهبود میبخشد. اما مهمترین نکته، کاهش هزینههای پروژه آسفالت ریزی و عایق کاری است. همین نکات کافی است تا کاربردهای قیر مایع بسیار گسترده باشد. مواردی مانند:
تولید لایه آغشتهسازی
لایه آغشتهسازی یک مرحله میانی در آسفالت ریزی است. در این مرحله از قیر مایع برای چسباندن ذرات ریز سطح زیر اساس به یکدیگر استفاده میکنند. هدف نهایی ایجاد یک بستر یکپارچه و غیر قابل نفوذ برای پیوند بهتر با لایه آسفالت بعدی است. همچنین از لایه آغشتهسازی برای پر کردن منافذ سطح و جلوگیری از نفوذ آب به لایههای بالایی به زیر اساس نیز استفاده میشود. انواع قیر مایع کندگیر (SC) و یا امولسیونهای کند شکن (CSS) برای تهیه این لایه آغشتهسازی در آسفالت ریزی جادهها کارایی دارند.
تولید لایه چسباننده
از قیرهای مایع برای ایجاد لایه چسباننده نیز استفاده میکنند. این لایه چسباننده یک بستر قوی برای قرار گرفتن بین رویه قدیم و آسفالت جدید است. اگر قصد تعمیر و بازسازی آسفالت معابر را داشته باشند، پس از تراش رویه آسفالت قدیمی از یک لایه چسباننده قیر مایع برای قبل از ریختن آسفالت جدید استفاده میکنند. قیر میانگیر (MC) و یا قیرهای امولسیون تند شکن (CRS) برای این کار مناسب هستند.
آسفالت پاششی
آسفالت پاششی یک تکنیک روکش جادهها و محوطههای بزرگ در مدت زمان کوتاه است. در این روش از قیر مایع به عنوان بستر چسباننده مصالح سنگی استفاده میکنند. ابتدا قیر مایع پاشیده میشود و بلافاصله یک لایه سنگدانه بر روی آن پخش میگردد. این نوع آسفالت در مناطق دور افتاده و مسیرهای روستایی متداول است. از انواع قیر مایع تندگیر (RC) و یا قیر امولسیون تند شکن (CRS) برای این کار استفاده میکنند.
| پیشنهاد مطالعه: تفاوت قیر مایع با قیر بشکه ای چیست؟ |
تهیه آسفالت مخلوط سرد
از انواع قیر مایع برای تولید آسفالت کامل اما بدون نیاز به گرم کردن قیر و سنگدانهها استفاده میکنند. این تکنیک باعث صرفهجویی قابل توجه در انرژی و هزینه است. آسفالت سرد برای تعمیرات جادهها، لکهگیری آسفالتهای رویه و راهسازی در مناطق روستایی کاربرد دارد. همچنین گزینه ایدهآل برای آسفالت ریزی در هوای سرد و بارانی است. از انواع قیر میانگیر (MC) و یا قیر امولوسیون میان شکن (CMS) یا کند شکن (CSS) در تهیه آسفالت سرد استفاده میکنند.
تثبیت خاک
از قیر مایع برای تثبیت خاک و جلوگیری از جابجایی زمین و یا جلوگیری از تولید گرد و غبار استفاده میکنند. در این کاربرد قیر مایع با خاک مخلوط شده و سپس کوبیده و متراکم میشود. به این ترتیب مقاومت خاک از نظر برشی و یا فشاری افزایش پیدا کرده و حتی نفوذ پذیری کمتری در برابر آب دارد. از انواع قیرهای مایع امولسیون کند شکن (CSS) در چنین پروژههایی استفاده میکنند.
عایق کاری رطوبتی
انواع قیرهای امولسیونی مخصوص با قابلیت انعطاف پذیری و چسبندگی بالا برای استفاده در عایق کاری پشت بامها و یا عایق کاری دیوارههای زیرزمین، فونداسیون و… کارایی دارند.
جمعبندی: به چه نوع قیر مایع نیاز دارید؟
قیر مایع نوعی ماده پایه چند منظوره در بسیاری از فعالیتهای راهسازی و عمرانی است. اما زمانی در استفاده از این قیرها موفق هستید که نوع کات بک و یا امولسیون را به درستی انتخاب کنید. در این صورت قیر مایع برای افزایش سرعت اجرا، کاهش مصرف انرژی، ارتقا ایمنی کارگاه، کاهش آلودگیهای زیست محیطی و حتی مدیریت هزینههای پروژههای عمرانی سودمند است. اما فکر میکنید که به کدام نوع قیر مایع برای پروژههای خودتان نیاز دارید؟ برای خرید قیر مایع میتوانید از فروشگاه اینترنتی پارمیس استفاده کنید. کارشناسان پارمیس آماده هستند که در انتخاب بهترین نوع قیر مایع با قیمت مناسب برای پروژههای تخصصی شما مشاورههای لازم را ارائه نمایند.
